FŠrsluflokkur: Myndas÷gur

AndrÚs Índ or­inn 75 ßra

AndrÚs Índ═ fyrra hÚlt Mikki M˙s uppß 80 ßra afmŠli sitt og n˙na Ý sÝ­ustu viku hÚlt fÚlagi hans AndrÚs Índ uppß 75 ßra afmŠli sitt. H÷fundar AndrÚsar Índ var Walt Disney og Dick Lundy. Donald Fountleroy Duck, eins og hann hÚt upphaflega, birtist fyrst Ý teiknimyndinni The wise little Hen 9. j˙nÝ 1934. (Ůa­ ber a­ geta ■ess a­ ßri­ 1934 starfa­i Ubbe Iwerks (skapari Mikka M˙s ßsamt Walt Disney) ekki hjß Walt Disney, heldur haf­i stofna­ sitt eigi­ hreyfimyndast˙dݡ, hins vegar hefur Carls Bark ßvalt skrifa­ AndrÚs Índ sem ein af sk÷pun Iwerks). Ůa­ skal ■ˇ ekki draga neitt ˙r ■Štti Walt Disney vi­ sk÷pun Mikka e­a AndrÚsar en ■etta haf­i Disney um tilur­ AndrÚsar a­ segja: "Mikki haf­i takmarka­a m÷guleika ■ar sem a­ a­dßendur hans h÷f­u gert hann a­ hinni fullkomnu fyrirmynd. Ůegar Mikki braut ■ß Ýmynd, t.d. me­ ■vÝ a­ segja ljˇtan brandara ■ß kv÷rtu­u ■˙sundir a­dßenda! Ůess vegna vanta­i okkur ÷­ruvÝsi persˇnu, hinn ˇreiknanlega AndrÚs Índ. Ůannig gßtum vi­ komi­ fj÷lm÷rgum hugmyndum okkar Ý framkvŠmd sem a­ ekki voru leyfilegar me­ Mikka M˙s. AndrÚs veltist lengi Ý huga mÝnum. Hann var persˇna sem a­ gaf enga hugarrˇ: rei­ik÷st hans, mßttleysi hans gagnvart hversdagslegum hlutum, mˇtmŠli hans ■egar honum fannst ß sjßlfan sig halla­. Me­ augum AndrÚsar gßtum vi­ sÚ­ heiminn ÷­ruvÝsi..."

Walt Disney vi­ teiknibor­ sittAndrÚs Índ er Ý dag ein vinsŠlasta teiknimynda- og myndas÷gupersˇna sem a­ er til. Vi­ Ýslendingar kynntumst honum fyrst Ý gegnum myndas÷gubl÷­ frß BandarÝkjunum sem a­ komu me­ bandarÝska hernum og ■eim myndas÷gubl÷­um sem a­ voru flutt inn eftir strÝ­. Seinna og sÚrstaklega eftir innlei­ingu gjaldeyrishafta Ý kringum 1960 ■ß kom hann frß Danm÷rk. AndrÚs Índ fˇr sÝ­an a­ tala ═slensku upp ˙t ßrinu 1981 og gerir enn. Fyrstu AndrÚs bl÷­in voru ger­ af danski fyrirmynd en Ý seinni tÝ­ h÷fum vi­ ═slendingar fengi­ a­ kynnast Ýtalska forminu undir nafninu Syrpa (Ý ═talÝu ■ekkt undir nafninu Topolino).

Fyrsta ■ßtttaka AndrÚsar Ý myndas÷gum var ßri­ 1934 Ý myndas÷gum dagbla­anna undir nafninu Silly Symphony eftir samnefndri teiknimynd (sem a­ stutt-teiknimyndin The wise little Hen var hluti af). Ůessar myndas÷gur voru teikna­ar af Al Taliaferro og samdar af Ted Osborne. ┴ri­ 1936 fÚkk AndrÚs svo sřna eigin nřtt ˙tlit og eigin teiknimynd og ßri­ 1938 sřna eigin myndas÷gu.

AndrÚs Índ Ý gegnum tÝ­ina┴ri­ 1942 kom AndrÚs Ý myndas÷gubl÷­um ˙tgefi­ af Western Publishing og teikna­i og samdi Charles Bark ■essar s÷gur. Charles Barks er lÝklegast ■ekktasti h÷fundur AndrÚsar og sß sem a­ ßtti mestan ■ßtt Ý ■rˇun myndas÷gunnar. AndrÚs Índ var­ vinsŠll vÝ­a Ý Evrˇpu og hafa teiknarar Ý Hollandi, t.d. Dan Jippes, sami­ nokku­ af s÷gum og sÚrstaklega Ý ═talÝu ■ar sem talsvert af teiknurum hafa gert ■ekktar s÷gur um AndrÚs, mß ■ar nefna Romano Scarpa og Giorgio Cavazzano, en ■ar er helst ger­ar s÷gur af Ofur-AndrÚsi. Sß sem hins vegar teki­ vi­ arflei­ Charles Barks er Don Rosa.

En hva­ er ■a­ sem a­ hefur gert AndrÚs Índ svona vinsŠlan. Flestir eru ß ■vÝ a­ ■a­ sÚ vegna ■ess hversu mannlegur hann er. Hann er latur, uppst÷kkur, afbrř­isamur, eigingjarn, sjßlfselskur, einfaldur og ■rjˇskur. Hann hefur ■ß eiginleika sem a­ engin er tilb˙inn a­ vi­urkenna a­ hann hafi en gerir ■a­ a­ verkum a­ vissu leiti samsamar fˇlk sig me­ honum og getur ■vÝ haft gaman af honum.


Myndas÷gubl˙s

TitilsÝ­a Vorbl˙ss eftir Kristjßn Jˇn┌tgßfa Ýslenskra myndasagna hefur ekki veri­ fyrirfer­amikil sÝ­ustu ßr og ■vÝ er um a­ gera a­ skrifa um slÝkan vi­bur­ ■egar hann ß sÚr sta­. Fyrsta Ýslenska myndas÷gubˇkin sem er gefin ˙t ß ßrinu 2009 (sem Úg veit um, ef Úg fer me­ rangt mßl ■ß vinsamlegast hafi­ samband) er Vorbl˙s eftir listamanninn Kristjßn ١r Gu­nason. Bˇkin er 55 bla­sÝ­ur og inniheldur ■rjßr myndas÷gur: Vorbl˙s, Dollř og Úg, Vetrarverk. ╔g reikna me­ a­ bˇkin sÚ gefin ˙t Ý takm÷rku­u upplagi en lÝklegast mß nßlgast eint÷k hjß h÷fundi ef a­ ■au eru ekki lengur til Ý bˇkab˙­um. Umbrot bˇkarinnar er ca A5 og eru allar eru allar myndirnar svart-hvÝtar, t˙ssa­ar me­ pensli.

Framsetning s÷gunnar ß hverri sÝ­u er einfalt me­ 6 myndum ß hverri sÝ­u sem eru nokkurn vegin allar jafn stˇrar. Ůessi framsetning fellur mj÷g vel a­ teiknistÝl Kristjßns en Úg reikna me­ a­ hann hafi teikna­ ß A4 bl÷­ og jafnvel beint me­ penslinum. Frßsagnarmßti Kristjßns er ekki ˇsvipa­ur og fyrsta sagan sem a­ HergÚ ger­i um Tinna ■ar sem a­ tÝmi er tekin Ý ■a­ a­ sřna ßkve­na atbur­i, t.d. sjßum vi­ Ý s÷gunni Vorbl˙s, Nonna sjß manneskju vi­ vatni­, ß nŠstu mynd sjßum vi­ a­ ■etta er stelpa, ß ■ri­ju myndinni heilsast ■au og ß fjˇr­u og fimmtu mynd kynna ■au sig. Ůessi frßsagnarmßti er sjaldsÚ­ur Ý myndas÷gum n˙tÝmans hann var mun algengari fyrir 60 til 70 ßrum.

Brot ˙r s÷gunni Vorbl˙sHva­ efnist÷k var­ar ■ß fjalla s÷gurnar allar um unglinga. Fyrstu tvŠr s÷gur fjall um Nonna, kynni hans af stelpum og draumum Nonna um mˇtorhjˇl til ■ess a­ ver­a flottur og k˙l. Ůri­ja sagan fjallar um strßk sem a­ ver­ur yngri strßk a­ bana. Umhverfi allra myndasagnanna er lÝklegast ═sland og Ý fyrstu tveim s÷gunum Ý kringum 1955-60 og ekki ˇlÝklegt a­ umfj÷llunarefni­ sÚ teki­ ˙r lÝfi Kristjßns sjßlfs, ekki ˇsvipa­ og ■Šr sjßlfsŠvis÷gulegu myndas÷gur sem a­ hafa veri­ a­ komast Ý tÝsku Ý myndas÷guheiminum sÝ­ustu 10 ßrin

Kristjßn Jˇn Gu­nasonKristjßn er 66 ßra og Ý kringum listamannaferil og myndas÷guferil hans hafa ekki veri­ mikil lŠti. Hann gaf ˙t fyrstu myndas÷gu bˇk sÝna, Ëhugnarlega plßnetan, ßri­ 1993 og ßri­ 2007 kom ˙t bˇk hans Edensgar­urinn, auk ■ess hefur hann ßtt s÷gur Ý myndas÷gubla­inu Neo-Blek. Kristjßn ˙tskrifa­ist ßri­ 1964 frß HandÝ­a- og myndlistarskˇla ═slands og ßri­ 1967 frß Verks- og kunstindustriskole Ý Ëslˇ Ý Noregi. Hann hefur haldi­ talsvert af myndlistarsřningum en hann hefur haldi­ stÝl sÝnum Ý myndas÷gum sÝnum. Framtak hans er til fyrirmyndar ■ˇ a­ hann fßi ekki s÷mu umfj÷llun og ungir myndas÷guger­a menn eins og Hugleikur.

á


K÷ngulˇarma­urinn bjargar lÝfi strßks

SpidermannVenjuleg ■ß er myndas÷gupersˇna einungis fŠr um a­ bjarga mannslÝfum Ý myndas÷gu e­a kvikmyndum. K÷ngulˇarma­urinn, e­a Spider-Man, hefur ■ˇ tekist a­ brjˇta vi­jar skßldskaparins og bjarga­ lÝfum Ý raunveruleikanum, en slÝkt ger­ist einmitt Ý Bangkok.

┴tta ßra einhverfur strßkur Ý sÚrskˇla var­ allt Ý einu hrŠddur Ý kennslustund og fl˙­i ˙t ß gluggasyllu opins glugga ß ■ri­ju hŠ­. Ůar stˇ­ hann og lÚt hvorki l÷greglu nÚ sl÷kkvili­ tala sig til um a­ koma af gluggasyllunni og inn. Ůa­ var ekki fyrr en a­ mˇ­ir hans nefndi a­ sonur hennar vŠri mikill a­dßandi K÷ngulˇarmannsins a­ sl÷kkvili­sma­urinn Sonchai Yoosabai fÚkk hugmynd: hann hljˇp ni­ur ß sl÷kkvist÷­ og nß­i Ý K÷ngulˇarmannsb˙ning sem a­ klŠddist Ý og fˇr svo til strßksins. Vart haf­i strßkurinn sÚ­ K÷ngulˇarmanninn en a­ hann steig ni­ur af syllunni og hljˇp brosandi til hetju sinnar.

áUpprunalegafrÚttin


Tinni 80 ßra

Tinni hÚlt uppß sitt 80 ßra afmŠli 10. jan˙ar sÝ­ast li­inn og ■ar sem a­ Úg var ekki byrja­ur a­ skrifa ■etta blogg ■ß, er best a­ skrifa smß pistil til hei­urs Tinna.

HergÚ vi­ vinnu sÝna ßri­ 1929Tinna, e­a Tintin eins og hann heitir ß frummßlinu, er hugarsmÝ­i belgans Georges Remis (1907-1983) betur ■ekktur sem HergÚ (uppnefni ˙t frß fr÷nskum frambur­i ß upphafst÷fum nafna hans R.G.) og setti ■ann grunn sem a­ myndas÷gur, sem komu ˙t Ý fr÷nsku mŠlandi l÷ndum, myndu byggjast ß. Tinni er ein af vinsŠlustu evrˇpsku myndas÷gupersˇnum fyrr og sÝ­ar.

Ůa­ er kannski merkileg tilviljun a­ Walt Disney skapa­i Mikka M˙s bara nokkrum mßnu­um ß­ur (tek Walt Disney fyrir Ý ÷­rum pistill) og persˇnuleiki Tinna og Mikka eru mj÷g svipa­ir osem g vinsŠldir ■eirra. HergÚ fylgist ■ˇ nßi­ me­ a­fer­um BandarÝkjamanna Ý myndas÷gum og kvikmyndum eins og hann segir Ý vi­tali: "Almennt ■ß vita bandarÝkjamenn hvernig ß a­ segja s÷gu, jafnvel ■ˇ a­ h˙n sÚ algj÷r vitleysa. ╔g held a­ ■etta sÚ a­al lexÝan sem a­ Úg hef lŠrt af myndas÷gum og kvikmyndum frß BandarÝkjunum." HergÚ tˇk einnig upp svipa­ar vinnu a­fer­ir og Disney og bygg­i upp sitt eigi­ vinnust˙dݡ.

Fyrsta bla­sÝ­an af fyrsta Švintřri TinnaHergÚs byrja­i a­ starfa hjß dagbla­inu Le VingtiÚme SiÚcle ßri­ 1925 og frß j˙lÝ ßri­ 1926 teikna­i hann myndas÷gu sem hÚt Tator fyrir skßtabla­i­ Le Boy-Scout Belge og eru ■Šr myndas÷gur augljˇslega forrennar Tinna. ┴ri­ 1928 tˇk hann vi­ ritstjˇrns bla­sins Le petit VingtiÚme, sem var barnabla­ Le VingtÚme SiÚcle bla­sins og kem ˙t vikulega ß fimmtud÷gum. Til a­ byrja me­ teikna­i HergÚ myndas÷gur vi­ s÷gu eftir Amand de Smet, sem var ritstjˇri Ý■rˇttahluta bla­sins, og ■ar birtist hundurinn Tobbi (HÚrge gaf honum stelpu nafni­ Milou, sem a­ var eftir st˙lku sem a­ hann var yfir sig hrifin af me­an hann var Ý skˇla) ß undan Tinna Ý s÷gunni Flup, NÚnesse, Poussette et Cochonnet. Ůeir birtust sÝ­an saman 10. jan˙ar, 1929 Ý s÷gunni Les Aventuers de Tintin Reporter du petit vingieme au pays des Soviets e­a Ý Ýslenskri ■ř­ingu Tinni Ý SovÚtrÝkjunum (kom ˙t ßri­ 2007 hjß Fj÷lva okkur ═slendingum til mikillar ßnŠgju). Fyrsti Švintřri Tinna voru ÷ll Ý svart/hvÝtu og til a­ byrja me­ var Tinni eitthva­ minni og ■ykkari en hann sÝ­ar var­. Eftir sÝ­ari heimstyrj÷ld ■ß var Tinni gefinn ˙t Ý lit og Ý endurger­i HergÚ Ý lit allar s÷gurnar, sem a­ komi­ h÷f­u ˙t fyrir strÝ­ nema fyrstu s÷gu Tinna. Sumar endurger­i hann jafnvel aftur ■ß a­allega til ■ess a­ a­laga a­ bandarÝkja marka­i.

Upprunalega ˙tgßfan og endurger­ HergÚ af Tinna Ý AmerÝkuHelstu ßhrifavaldar HergÚ ■egar hann var a­ byrja voru myndas÷gur frß BandarÝkjunum og er ■ar helst a­ nefna Bringing Up Father, sem fÚkk nafni­ Gissur Gullrass ß Ýslensku, eftir George MacManus.

StÝll HergÚ hefur veri­ kalla­ur Ligne Clair (hreinar lÝnur) og einkennist af myndum me­ einf÷ldum lÝnum, ßn skugga og fl÷tum einf÷ldum litum ßsamt mj÷g nßkvŠmum bakgrunnum. HergÚ teikna­i alveg frß upphafi mj÷g nßkvŠma bakgrunna og sjßst ■ar ßhrif George MacManus mj÷g vel, hinar skřru lÝnur sem a­ hann var­ svo ■ekktur fyrir ■rˇ­ust og uppfrß s÷gunni Blßi Lˇtusinn var­ til sß Tinni sem a­ vi­ ■ekkjum Ý dag, ■ar sem a­ HergÚ var Ý mun a­ allt umhverfi og s÷gur, svo og pˇlitÝk vŠri sem nßkvŠmust. Ein af eftirminnilegusta persˇna Ý s÷gum Tinna er ßn efa Kolbeinn Kafteinn en Tinni hitta hann fyrst Ý Švintřrum sÝnum me­ Krabbann me­ gylltu klŠrnar. Ůř­ingar ß f˙kyr­um Kolbeins eru einnig mj÷g skemmtilegar og hafa or­i­ mj÷g vinsŠlar.

┴ Ýslensku hafa komi­ ˙t 24 bŠkur me­ Švintřrum Tinna og kom s˙ fyrsta ˙t ßri­ 1971 Dularfulla stjarnan og ßtti bla­ama­urinn Loftur Gu­mundsson hei­urinn af ■ř­ingunum. BŠkurnar voru svo endur˙tgefnar ßri­ 2007 me­ nřrri stafager­/textun.


Myndas÷gur Ý (kvik)myndum

SÝ­ustu 10 ßrin hafa kvikmyndir bygg­ar ß myndas÷gum veri­ mj÷g ßberandi Ý banarÝska kvikmyndai­na­inum og ■etta ßr er engin undantekning ■ar ß. ═ ßr ver­a nokkrar af ■eim sem a­ hafa haft mj÷g mikil ßhrif ß myndas÷guheiminn sřndar Ý kvikmyndah˙sunum. Datt ■vÝ hug a­ skrifa smß pistill um ■Šr helstu ß ■essu ßri.

WatchmenWatchmen er fyrsta myndin sem a­ er til sřningar ß ■essu ßri, var frumsřnd um sÝ­ustu helgi. Teiknimyndasagan er eftir Alan Moore sem er af ■eim virtustu og vinsŠlustu h÷fundum Ý BandarÝkjunum og Bretlandi sÝ­ustu 40 ßrin og Watchmen, sem birtist fyrst sem serÝa, ein af hans vinsŠlustu bˇkum. ┴ sÝ­ustu tÝu ßrum hafa nokkrar s÷gur eftir hann veri­ kvikmyndir, mß ■ar nefna V for Vendetta (2005) eftir Wachowski brŠ­urna (Matrix) og Hugo Weaving og Natalie Portman Ý a­alhlutverkum, The League of Extraordinary Gentlemen (2003) me­ Sean O'Connory áog From hell (2001) me­ Johnny Depp. Alan Moore hefur ■ˇ reynt a­ halda sig eins miki­ frß ■eim kvikmyndum sem hafa veri­ ger­ar eftir s÷gum hans og gengi­ svo langt a­ hann hefur vilja­ a­ nafn sitt yr­i ekki birt ß V for Vandetta og Watchmen.

Ůa­ eru r˙m 10 ßr sÝ­an a­ Úg las Watchmen Ý fyrsta skipti og fannst mÚr miki­ til koma ß ■eim tÝma og kannski ekki skrÝti­ ■egar teki­ er tillit til ■ess sem a­ Úg haf­i lesi­ til ■ess tÝma af myndas÷gum. Alan Moore og teiknarinn Dave Gibbons reyndu řmislegt fyrir sÚr Ý ■essari bˇk eins og t.d. a­ hafa kafla samhverfa, ■.e. fyrsti og sÝ­asti ramminn lÝta nßnast eins ˙t, annar og nŠst sÝ­asti ramminn lÝta svipa­ ˙t og svo koll af kolli (kaflinn Fearful Symmetry) og ■etta er langt frß ■vÝ a­ geta talist barnabˇkmenntir enda h÷f­ar myndasagan meira til eldri unglinga og fullor­inna. Vegna tilraunastarfsemi ■eirra fÚlaga var lengi vel tala­ um a­ ■essi bˇk vŠri ˇkvikmyndaleg en leikstjˇrinn Zack Snyder, sem skaut upp ß stj÷rnuhimininn me­ kvikmynd sinn bygg­a ß myndas÷gunni 300, hefur tekist ßgŠtlega til a­ koma s÷gunni ß hvÝta tjaldi­. Hann heldur ■ˇ ßfram ß svipa­ri braut Ý 300 me­ miklu ofbeldi og hŠgum senum og kynlÝfssenum, sem a­ allt hef­i veri­ hŠgt a­ draga ˙r og myndin hef­i frekar or­i­ betri.

Dragon BallDragon Ball: Evolution er mynd sem a­ ver­ur sřnd um pßskanna bygg­ ß manga myndas÷gunni Dragan Ball eftir Akira Toriyama og var fyrst birt ßri­ 1984 og gefin ˙t til ßrsins 1995 en margar hli­ars÷gur og framhalds÷gur hafa einnig veri­ gefnar ˙t sÝ­an ■ß. Dragon Ball er ein af vinsŠlustu manga myndas÷gum fyrr og sÝ­ar Ý Japan. Sagan er bygg­ ß kÝnverskri ■jˇ­s÷gu um apakonunginn og drekakristalk˙lur en hefur veri­ fŠr­ Ý all nokkurn nřjan b˙ning Ý h÷ndum Toriyama. Vi­ fyrstu sřn ■ß vir­ist myndin vera talsvert frßbrug­in ■ˇ a­ s÷gu■rß­urinn sÚ svipa­ur.

WolferineX-Men Origins: Wolverine er lÝklegast s˙ mynd sem a­ ver­ur a­sˇknamest af ■eim kvikmyndum sem a­ ver­a sřndar ß ■essu ßri. Ůeir ■rjßr X-Men myndir sem hafa veri­ sřndar ß sÝ­ustu 10 ßrum hafa kynnt ■essa persˇnu nˇgu vel. Myndasagan sem a­ var upphaflega b˙in til af ■eim Stan Lee og Jack Kirby birtist fyrst ßri­ 1963 en hefur Ý gegnum tÝ­ina gengi­ Ý gegnum margar breytingar. ËlÝkt Alan Moore hefur Stan Lee mun meira teki­ ■ßtt Ý kvikmyndum ■eirra myndasagna sem a­ hann hefur ßtt ■ßtt Ý a­ skapa og venjulega sÚst hann einu sinni Ý myndinni Ý einhverju litlu aukahlutverki (ma­urinn me­ grßhßri­ og gleraugun). Bß­ir Stan Lee og Jack Kirby hafa sett sitt mark ß myndas÷gur Ý BandarÝkjunum.

Astro BoyAstro Boy er teiknimynd sem sřnd ver­ur me­ haustinu og er bygg­ ß manga myndas÷gum Tezuka Osamu. Sagan fjallar um vÚlmennastrßk sem a­ er b˙inn til af vÝsindamanni sem a­ vill ekki miki­ me­ hann hafa. Sagan birtist ß ßrunum 1952 til 1968 Ý Japan. Tezuka Osamu er einn af merkilegustu m÷nnum Ý s÷gu myndas÷gunnar og Ý raun bara sambŠrilegur vi­ HergÚ, h÷fund Tinna. ┴hrif hans ß myndas÷gur Ý Japan er ˇtr˙legur enda kemur ekki ß ˇvart a­ hann sÚ kalla­aur fa­ir myndas÷gunnar Ý Japan. Astro boy er ein af vinsŠlustu og ■ekktustu verkum Tezeku Osamu. Reyndar er Tezuku Osama svo merkilegur a­ hann ß skili­ pistil einhvern tÝman seinna.

á

Fyrir ■ß sem a­ hafa ßhuga ■ß hef Úg stofna­ hˇp ßhugamanna um myndas÷gur ß Facebook:

http://www.facebook.com/group.php?gid=62567771059#/group.php?gid=61221373803

Ůar sem a­ Úg hef ekki vilja­ vera a­ ■vinga einn nÚ neinn e­a řta einhverjum af mÝnum vinum Ý ■ennan hˇp ■ß hef Úg ekki veri­ a­ senda bo­ til minna vina um a­ slßst Ý hˇpinn, ■ar sem Úg hef frekar ßhuga ß a­ Ý hˇpnum sÚ fˇlk sem a­ hefur ßhuga ß myndas÷gum. Ef ■˙ hefur ßhuga (og ert ß facebook) ■ß endilega komdu Ý hˇpinn og vonandi er hŠgt a­ gera hˇpinn virkann.


mbl.is Vakta toppinn vestanhafs
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband